Genel çimento sınıfındaki ürünler, TS EN 197-1 Standardı’nda tanımlanan gri çimento olarak da isimlendirilen çimentolardır. 2012 yılında revize edilen standart aşağıdaki tabloda görülen çimentolara ilave olarak yeni çimento tipleri de içermektedir. Bunlar:
 
a.Sülfata Dayanıklı Çimentolar

-CEM I-SR* 0, CEM I-SR 3, CEM I-SR 5, CEM/III, CEM IV-SR

 
b.Düşük Erken Dayanımlı Yüksek Fırın Cüruflu Çimento

-CEM III – L**

 
c.Sülfata Dayanıklı Düşük Erken Dayanımlı Yüksek Fırın Cüruflu Çimento
 
d.Düşük Hidratasyon Isılı Genel Çimento

-CEM IV/B-P 32.5R LH***

Sulphate Resisting   ** Low ***Low Heat
 

İndir (PDF, 113KB)

 
Doğal puzolan (P) ya da silissi uçucu kül(V) içermektedir.

çimtab2

2013 YILINDA TÜRKİYE GENELİNDE İÇ PİYASADA SATILAN ÇİMENTO CİNSLERİ

çimtab3

Yukarıdaki grafikte görüldüğü gibi Türkiye’de %99.5 oranında genel çimento üretimi yapılmaktadır. Özel amaçlı çimento üretimi ise %0.5 seviyesinde kalmaktadır.

 

ÖZEL ÇİMENTOLAR

Bu grupta yer alan çimentolar TS EN 197-1 Standardı’nda tanımlanmayan ve ayrı TS standartları olan çimentolardır.

 
Beyaz çimento:

    Hammaddesi saflık derecesi çok yüksek olan kalkerdir. Bu saflıktaki kalker genel olarak İç Anadolu ve Akdeniz havzasında bulunur. Ayrıca üretimde gri çimentodan farklı olarak daha az demir oksit ve mangan kullanılmaktadır. Pişme sıcaklığı gri çimentoya oranla daha yüksektir. Bu ürüne iç piyasanda çok yurtdışından daha çok talep vardır. Çimsa ve Adana Çimento’nun beyaz çimentosu global anlamda başarılı ve talep edilir ürünlerdir.
     

  • Kalsiyum alüminatlı çimento: Bu çimentonun ana hammaddesi alüminyum oksit içeriği yüksek boksit madenidir. Üretim için ayrı bir fırın gerekmektedir. Fırında normal klinkere oranla daha yüksek sıcaklıkta reaksiyonlar oluşmaktadır. Bu nedenle üretim maliyeti en yüksek çimento cinsidir. En önemli özelliği 6 saat gibi bir sürede 25-40 MPa dayanım değeri kazanmasıdır. Yapılarda kullanılmasında sıkıntı vardır. Stabil olmayan reaksiyon ürünlerinin sıcaklık ve nem gibi faktörlere bağlı olarak stabil hale geçmesi bunun ana nedenidir. Hızlı tamir harçları, özel yapı kimyasalları ve bazı yapı ürünlerinde kullanılmaktadır. Türkiye’de sadece Çimsa tarafından üretilmektedir.
     

  • Borlu aktif belit(BAB) çimentosu: Bor atığı olan kolemanit içermektedir. Türkiye’de üretimi henüz yoktur. Kütahya’da borlu çimento üretimi yapılması planlanan bir fabrikanın kurulacağına dair haberler vardır. Çimento sektöründe Akçansa, Göltaş, Modern Çimento gibi firmalar deneme üretimi yapmış, ancak olumlu sonuç alınamamıştır. Akademik olarak bu konuda çalışmalar devam etmektedir. Güncel durumda çimento sektörünün bu ürüne ilgi göstermediği görülmektedir.
       

    • Harç çimentosu: Klinker oranı çok düşüktür. Puzolonik malzeme ve kireç içerir. Dayanım değeri oldukça düşüktür. Harç çimentosunun 7 ve 28 günlük basınç dayanımlarının sırasıyla en az 10 MPa ve 16 MPa olması istenir. Sıva ve harç amaçlı kullanılır. Olumlu yanı uygulamada kireç ilavesine gerek duyulmamasıdır. Türkiye’de harç çimentosu üretimi güncel durumda yoktur.

 

    • Petrol kuyusu çimentosu: Türkiye’de bu tip çimentoyu üretmek için belgesi olan firmalar Nuh, Bolu ve As çimentodur. Yurt içi pazarda talep gören bir ürün değildir. Çok üstün özelliklere sahip bir çimentodur. Grout veya slurry olarak yerkabuğundaki çatlaklardan binlerce metre derinliğe kadar pompalanabilecek işlerde kullanılır. Yüksek oranda sülfata dayanıklı olan bu çimento daha çok petrol kuyusu çok açılan ülkelerde talep edilmektedir. Daha çok ihracata yönelik bir üründür.

 

  • Süper sülfat çimentosu: Kütlece en az %65 oranında yüksek fırın cürufu ile kalsiyum sülfat ve az miktarda klinker içeren çimentodur. Bu çimento SSÇ 32.5 olmak üzere tek sınıftır. Kimyasal etkilere dayanıklı bir bağlayıcıdır. İncelikleri 4000-5000 cm2/g’dır. Türkiye’de üretimi yoktur.
     

  • Renkli çimento: Bu tip çimentolar, beyaz çimento içine inceliği çimento ile aynı olan toz halindeki (% 1-5 arasında) metal oksitlerinden oluşan pigmentlerin eklenmesi ile elde edilir.
     

  • Genleşen çimento: Zemin işlerinde(enjeksiyon) kullanılan bu çimento ülkemizde üretilmemektedir. Sülfat veya aluminat içeriği yüksektir.
     

  • Ultra-fine çimento: Özellikle jet-grout gibi işlerinde kullanılır. Blaine değeri 6000 ve üzeridir.

 

Yukarıda belirtilen çimentolardan sadece beyaz çimento, kalsiyum alüminatlı çimento ve petrol kuyusu çimentosu Türkiye’de üretilmektedir.

 
İNOVATİF ÇİMENTOLAR
Ciddi Ar-Ge çalışmaları sonucu elde edilen çimentolardır. Global ölçekte endüstriyel üretim aşamasına gelen ürünler olduğu gibi halen laboratuvar aşamasında olan ürünler vardır. Bu çimentolar genelde piyasa tarafından oluşan bir talepten ziyade firmaların Ar-Ge çalışmaları sonucu ortaya çıkmakta ve firma imajını güçlendirmektedir. Bu ürünlerin katma değer getirdiğinin söylenmesi en azında bu aşamada zor. Bu konuda çimento firmalarının desteklediği ve sponsor olduğu enstitü, araştırma merkezi ve üniversiteler vardır.

 

      • Kendini temizleyen çimento: İlk kez Heidelberg ve Italcementi tarafından üretilen bu çimentolar TiO2 içermektedir. Özellikle beyaz çimento ile yapılan betonların yüzeyinin kirlenmesini(grileşmesini) engellediği için avantaj sağlamaktadır. Önemli bir pazarı olmamasına rağmen üretici firmaların imajına katkıda bulunmuştur. Çevreci özelliği ile öne çıkan bu çimento ile ilgili Türkiye’de akademik çalışmalar mevcuttur. Çimsa’nın bu konuda bir çalışma yaptığı bilinmektedir. TiO2 ton fiyatı 2500 $ seviyesindedir. Üretilecek çimentonun ton fiyatına yaklaşık 50$ ekstra maliyet gelmektedir.

 

      • Hidrofob çimento: Bu tip çimentolar, rutubete karşı dayanıklı olması amacıyla, klinkere hidrofob bir eleman (%0.1-0.4 oranında stearik asit, oleic asit) eklenip öğütülmesi ile elde edilir. Hidrofob çimentolar suyla kolay ıslanmadıklarından bu tip çimentolar kullanılarak üretilen harç ve betonları daha uzun süre karıştırmak gerekir.

 

      • Anti-bakteriyel çimento: Bu çimento mikrobiyolojik fermentasyonu önlemek için anti-bakteriyel maddeler kullanılarak üretilen bir Portland çimentosudur. Bakteriyel etkiye, gıda maddesi üreten tesislerin yer betonlarında rastlanılmaktadır. Bu gibi yerlerde, çimento üzerinde oluşan bakterilerle birlikte nemin varlığı fermentasyona yol açmaktadır. Ayrıca anti-bakteriyel çimento su depoları, yüzme havuzlarında ve bakteri, mantar bulunan benzer yerlerde de kullanılmaktadır. Türkiye’de güncel durumda üretimi yoktur. Çimsa’nın bu konuda çalışma yaptığı bilinmektedir.

 

      • Anti-korozif çimento: Hindistanlı bir firma tarafından korozyon önleyici polimer ile modifiye edilmiş çimentodur. Teorik açıdan faydalı olmakla birlikte ismi ve beklenen özellikler mühendislik açısından tatmin edici değildir.

 

    • Nano-çimento: Ultra fine(ince) ebatta öğütülen çimentodur. Laboratuvar çalışmaları ötesinde endüstriyel üretimi henüz mümkün değildir. Üretimi ile çimento kullanım alanını genişleyeceği düşünülmektedir. Orta ve uzun vadede olumlu sonuç alınabilir.

 
 
 

Loading

BetonveCimento.com için Patreon üzerinden destekte bulunmak ister misiniz?
Become a patron at Patreon!

By Yasin Engin

İnş.Yük.Müh. olan Yasin Engin, lisans ve yüksek lisans eğitimini Boğaziçi Üniversitesi'nde tamamlamıştır. 16 yıldır beton ve çimento sektöründe çalışmaktadır. Web sitesindeki tüm yayınlar Yasin Engin tarafından paylaşım amacıyla hazırlanmıştır. Yayınlar kaynak gösterilerek kullanılabilmektedir. (yasin.engin@gmail.com)

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

İlginizi Çekebilir
Hazır betonun, ilgili standartlara ve teknik düzenlemelere uygunluğunun test edilmesi ve…
Cresta Posts Box by CP