Betonda Buharlaşma (Interactive Excel Program – Tr&English)

Betonda buharlaşma sonucu kaybolan su ya buharlaşmayı engelleyici önlemler ile ya da kaybolan suyun betona geri verilmesi ile telafi edilebilir. Buharlaşmayı etkileyen 3 ana etken vardır:

1. Ortam sıcaklığı

2. Bağıl nem

3. Rüzgar hızı

Terleme hızı ve süresi; betonu sıkıştırma yöntemine, beton kesitinin kalınlığına ve betonun içeriğine göre değişir. Terlemede su/çimento oranı en önemli etkendir. Terleme ile ilgili bilinmesi gereken hususlar[2]:

* Aşırı vibrasyon işlemi ile terleme hızı artar.

* Kalın kesitli elemanlarda terleme daha fazla   olur.

* Terleme miktarı az olan betonlarda yüzey daha erken kurur.

* Yüksek dayanımlı betonlarda ince malzeme içeriği daha fazla olduğundan terleme az olur.

* Kuru zemine yerleştirilen betonda terleme daha az olur.

* Çimento özgül yüzeyi(çimento inceliği) arttıkça terleme daha az olur.

Buharlaşma hızı ile terleme hızının dengede olması ideal bir durumdur[Şekil 1]. Ancak, buharlaşma hızının kritik seviyenin üzerinde olması durumunda beton yüzeyinde Şekil 2’de görüldüğü gibi plastik büzülme(plastik rötre) meydana gelir. Yüzeyde oluşan çatlaklar betonun geçirimliliğini arttıracağı gibi estetik görünümü de bozar.

buharlaşma9

Şekil 1: Buharlaşma ve terlemede denge durumu

Şekil 1: Buharlaşma ve terlemede denge durumu

Şekil 2: Buharlaşmanın terlemeden fazla olduğu durum

Şekil 2: Buharlaşmanın terlemeden fazla olduğu durum

Şekil 3: Beton sıcaklığı, hava sıcaklığı, bağıl nem ve rüzgar hızının beton yüzeyinde olan buharlaşma hızına etkileri[1]

Şekil 3: Beton sıcaklığı, hava sıcaklığı, bağıl nem ve rüzgar hızının beton yüzeyinde olan buharlaşma hızına etkileri[1]

ÖNEMLİ NOT

  • İzin verilebilen en yüksek buharlaşma hızı Bmaks = 1.0 kg/m2/saat
  • 0.5 kg/m2/saat ve üstü değerlerde önlem alınmalıdır.
  • Yüksek dayanımlı betonlarda Bmaks değeri daha da düşük olmalıdır[3].

Şekil 3’te 1 m2 beton yüzeyinde 1 saatte meydana gelecek buharlaşma hızı tespit edilebilir. Ayrıca, buharlaşma hızı aşağıdaki formülle de hesaplanabilir. Rüzgarın olmadığı ya da rüzgar hızının çok az olduğu ve yüksek bağıl nem olan durumda hava sıcaklığının beton sıcaklığından yüksek olması buharlaşma hızının negatif olmasına neden olur. Bu durumda beton yüzeyinde yoğuşma meydana gelir.

buharlaşma7

Kaynaklar

  1. ACI 305 R, Hot Weather Concreting
  2. SOROKA, I., “Concrete in Hot Environments”, E&FN SPON, 1993, p.114
  3. PAUL, U., Plastic Shrinkage Cracking and Evaporation Formulas, ACI Materials Journal July-August 1998, p.365-375

 EXCEL PROGRAMI GÖRÜNTÜSÜ VE İNDİRME LİNKİ

buharlaşma1

Pin It

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir